Osteoporose? Zo maak je met bewegen je botten sterker

Osteoporose? Zo maak je met bewegen je botten sterker

Je dokter zegt dat je botten dunner worden. Osteoporose, of botontkalking. Misschien schrik je daarvan, en denk je: nu moet ik voorzichtig zijn en zo weinig mogelijk doen. Het omgekeerde is waar. Met de juiste osteoporose oefeningen maak je je botten en spieren sterker en verklein je de kans op een breuk. In deze blog lees je wat onderzoek daarover zegt, welke oefeningen helpen en hoe je veilig begint, gewoon thuis.

Wat is osteoporose?

Bij osteoporose worden je botten minder stevig. Ze verliezen kalk en worden brozer. Je voelt daar meestal niets van. Vaak merk je het pas als er iets breekt na een kleine val of zelfs een gewone beweging, bijvoorbeeld in de pols, de heup of een wervel in de rug.

Osteoporose komt veel voor bij ouderen, vooral bij vrouwen na de overgang. Maar ook mannen kunnen het krijgen.

Het goede nieuws: botten zijn levend weefsel. Ze reageren op wat je ermee doet. Belast je ze op een goede manier, dan blijven ze sterker.

Wat zegt onderzoek over osteoporose oefeningen?

Oefenen maakt botten steviger

Onderzoekers brachten 80 studies samen met in totaal meer dan 5500 vrouwen na de overgang. Wie regelmatig oefende, had na een tijd een betere botdichtheid in de rug en de heup dan wie niet oefende. Dat eveneens bij vrouwen die al dunnere botten of osteoporose hadden.

Oefenen geeft minder botbreuken

Een grote overzichtsstudie van 20 studies bij mensen vanaf 45 jaar keek naar de relatie tussen oefeningen en risico op breuken. Bij wie oefende, waren er ongeveer een derde minder botbreuken na een kleine val of stoot.

Opvallend: programma’s met begeleiding werkten het best. Daar was het aantal breuken meer dan gehalveerd. Bij programma’s die mensen vooral alleen deden, was het effect kleiner en niet zeker.

Oefenen voorkomt vallen

De meeste breuken gebeuren bij een val. Een Cochrane-review van meer dan 100 studies toont dat oefenen het aantal valpartijen bij thuiswonende ouderen met ongeveer een kwart vermindert. Vooral oefeningen voor evenwicht en dagelijkse bewegingen werken goed.

Welke oefeningen helpen bij osteoporose?

Britse experts schreven samen een advies over bewegen bij osteoporose. Combineer je dat met de studies hierboven, dan komen drie dingen naar voren.

1. Krachtoefeningen

Sterke spieren trekken aan je botten en maken ze zo steviger. Denk aan:

  • opstaan uit een stoel en weer gaan zitten;
  • de trap op en af;
  • oefenen met een licht gewichtje of een elastiek.

2. Oefeningen met een kleine schok

Botten houden van een korte, veilige schok. Stevig wandelen, op en neer wippen op je tenen of je hielen zacht op de grond laten neerkomen, kan al helpen. Had je al een wervelbreuk? Ga dan niet verder dan stevig wandelen, tenzij je kinesitherapeut iets anders zegt.

3. Evenwicht

De meeste breuken ontstaan door een val. Oefeningen voor je evenwicht en voor dagelijkse bewegingen, zoals opstaan, draaien en stappen, maken de kans op vallen kleiner. Dat is goed onderzocht. Doe ze altijd met een stevig steunpunt in de buurt.

Is bewegen wel veilig met osteoporose?

Veel mensen zijn bang om iets te breken tijdens het oefenen. Die angst is begrijpelijk. Toch zeggen de experts dat de voordelen van bewegen in het algemeen groter zijn dan de risico’s. Belangrijk is wel dat je rustig opbouwt en oefeningen kiest die bij jou passen. Daar helpt een kinesitherapeut je bij.

Enkele tips om veilig te starten:

  • Begin licht en voer de belasting stap voor stap op.
  • Oefen liever een paar keer per week dan één keer heel lang.
  • Zorg voor een stevig steunpunt in de buurt, zoals een aanrecht of stoel.
  • Stop als je plots hevige pijn voelt en bespreek dit met je arts of kinesitherapeut.

Wanneer schakel je best een kinesitherapeut in?

Neem contact op met een kinesitherapeut als:

  • je net te horen kreeg dat je osteoporose hebt en niet goed weet hoe je veilig kan bewegen;
  • je al een breuk had, bijvoorbeeld in de pols, heup of rug;
  • je bang bent om te vallen of al eens gevallen bent;
  • je rugpijn hebt of merkt dat je meer voorovergebogen loopt;
  • je wil oefenen, maar graag begeleiding hebt om het goed en veilig te doen.

Zeker dat laatste is belangrijk: in het onderzoek werkten begeleide programma’s het best.

Kinesitherapie bij osteoporose, gewoon bij jou thuis

Huiskiné (kine aan huis) begeleidt mensen met osteoporose bij hen thuis in Lommel, Pelt, Bree, Bocholt en omgeving. We stellen samen een oefenprogramma op dat past bij jouw botten, je conditie en je woning. Zo werk je veilig aan sterke spieren, stevige botten en een goed evenwicht. Heb je een voorschrift van je arts of wil je eerst meer weten? Neem gerust contact op met Huiskiné.

Bronnen

  1. Mohebbi R, Shojaa M, Kohl M, von Stengel S, Jakob F, Kerschan-Schindl K, et al. Exercise training and bone mineral density in postmenopausal women: an updated systematic review and meta-analysis of intervention studies with emphasis on potential moderators. Osteoporosis International. 2023;34(7):1145-1178. PMID: 36749350. https://doi.org/10.1007/s00198-023-06682-1
  2. Hoffmann I, Shojaa M, Kohl M, von Stengel S, Becker C, Gosch M, et al. Exercise reduces the number of overall and major osteoporotic fractures in adults. Does supervision make a difference? Systematic review and meta-analysis. Journal of Bone and Mineral Research. 2022;37(11):2132-2148. PMID: 36082625. https://doi.org/10.1002/jbmr.4683
  3. Sherrington C, Fairhall NJ, Wallbank GK, Tiedemann A, Michaleff ZA, Howard K, et al. Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2019;1:CD012424. PMID: 30703272. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012424.pub2
  4. Brooke-Wavell K, Skelton DA, Barker KL, Clark EM, De Biase S, Arnold S, et al. Strong, steady and straight: UK consensus statement on physical activity and exercise for osteoporosis. British Journal of Sports Medicine. 2022;56(15):837-846. PMID: 35577538. https://doi.org/10.1136/bjsports-2021-104634

Deze tekst is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je arts of kinesitherapeut.

Facebook
Twitter
LinkedIn